Voor echte cultuurverandering dicht bij de werkvloer blijven

31-10-2014

Kabel- en leidingbedrijven en grondboor- en bemalingsbedrijven staan onder maatschappelijke druk om sneller, beter, efficiënter en goedkoper te gaan werken. De bedrijven komen in een andere verhouding tot opdrachtgevers te staan. Voor zulke veranderingen is een cultuurverandering in de sector nodig. Wil je die bereiken "dan moet je dicht bij de werkvloer blijven. Want daar zit veel bereidheid om te veranderen en inzicht in hoe je anders kunt samenwerken".

Deze boodschap gaf Alfons van Marrewijk, bijzonder hoogleraar Bedrijfsantropologie aan de Vrije Universiteit van Amsterdam op de themabijeenkomst Cultuurverandering van de Vakgroep Ondergrondse Netwerken en Grondwaterbeheer van Bouwend Nederland. Deze bijeenkomst vond 27 oktober 2014 plaats in het Bouwhuis in Zoetermeer en was helemaal gewijd aan de cultuurverandering binnen de ondergrondse infraketen. Met zo'n 150 deelnemers, waaronder vakgroepleden, opdrachtgevers, netbeheerders, ingenieursbureaus, leveranciers, alsook kennis- en certificerende instellingen, was er zoveel belangstelling dat in het Bouwhuis een extra zaal vol liep. Dit bleek echter voor de dagvoorzitter Maarten Bouwhuis geen enkel probleem.

Van Marrewijk kent de praktijk heel goed, want hij begeleidt ook het cultuurinterventieprogramma dat de Vakgroep in 2013 heeft opgestart. De Vakgroep wil de aangesloten lidbedrijven mobiliseren en bewust maken van de veranderingen die nodig zijn om tot een andere samenwerking met opdrachtgevers te komen. In overleg met de ketenpartners Liander en UPC en aannemers werd in het Innovatie Contract Veluwe-ZuidGelderlandZuid een pilot gestart.

Volgens de bijzonder hoogleraar wordt het "veranderingsproces in de sector vaak tegengehouden door de manier waarop zij zich organiseert". Vaak redeneren bedrijven "helemaal vanuit hun eigen perspectief" en is er sprake van onderling wantrouwen tussen opdrachtgevers en opdrachtnemers "op basis van vastgeroeste beelden". Ook worden in de traditionele vorm van leiderschap de mensen te weinig meegenomen. Bovendien zijn partijen snel geneigd "zich vooral te richten op de inhoud en te weinig op de onderlinge relaties en het samenwerken zodra een project eenmaal is begonnen".

Hoe kom je tot duurzame veranderingen in de cultuur, "en niet alleen slechts tijdelijke aanpassingen?" Wil je die bereiken "dan moet je dicht bij de werkvloer blijven. Want daar zit veel bereidheid om te veranderen en hebben medewerkers het inzicht hoe je resultaatgericht kunt samenwerken. Je moet die mensen uit de praktijk echt meenemen", zei Van Marrewijk. Hij vertelde ook dat de cultuurverandering nieuwe vaardigheden van het management vergt. "Ze moeten nieuwsgierig zijn naar de werkpraktijk van de ander en hun werkzaamheden in relatie tot een ander kunnen zien. Ook moeten ze een groot reflectief vermogen hebben", aldus de bijzondere hoogleraar. Maar ook dan "is succes niet verzekerd", waarschuwde hij. Bekijk hier de presentatie.

Riet Schroven, directeur Network Build van UPC Nederland vertelde de aanwezigen in de zaal dat zij vanuit het internationale UPC hoofdkantoor zwaar onder druk staat om goedkoper te werken. "Want het werk in Nederland is vergeleken met andere Europese landen heel duur en ik kan dat verschil niet verantwoorden", zo stelde zij. Haar bedrijf concentreert zich bij opdrachten steeds meer op kerntaken en regievoering. "Wij leunen veel meer op de aannemer, want die begrijpt ons, is klantgericht en heeft de expertise. Een nog grotere uitdaging is volgens Schroven het overbruggen van de verschillen tussen de telecomsector en de nutssector. "Om op korte termijn de kosten van de keten drastisch te verlagen, is er in de combi meer snelheid, efficiency en innoverend vermogen nodig", aldus Schroven. Bekijk hier de presentatie.

Volgens Johannes de Haan, directeur Aannemerij van energienetbeheerder Alliander, is de tussenbalans van de pilot na anderhalf jaar positief. De doelstellingen om nieuwe aansluitingen binnen 10 dagen te realiseren en tot een kostenreductie te komen zijn "zeker haalbaar". Maar hij wil nog niet te vroeg juichen. Hij noemde het een grote uitdaging de pilot ook definitief te doen slagen. "Want bij ons intern, maar ook bij aannemers, heerst nog altijd veel scepsis." Bekijk hier de presentatie.

Menno Lanting wees in een inspiratierede op de ingrijpende gevolgen van de digitalisering voor alle bedrijven, maar stelde ook dat dezelfde digitalisering de bedrijven vele kansen op de markt zal bieden.

Daarna gaven meerdere sprekers praktijkvoorbeelden over vernieuwende samenwerkingen. Veel aandacht was er daarbij voor de reeds genoemd pilot die binnen het Innovatie Contract Veluwe-ZuidGelderlandZuid is gestart.

Robert Keijzer, regiomanager bij kabel- en leidingbedrijf Visser & Smit Hanab, presenteerde enkele resultaten van de pilot. Die leidt tot dusverre tot een optimalisatie in het ketenproces van 29 procent tijdwinst bij de intake en tot 42 procent tijdswinst bij de werkvoorbereiding. "Omdat er ontzettend veel dubbelingen in zaten." Die efficiencyverbetering noemde hij ‘hoger dan verwacht'. "En ik denk dat er nog meer voordeel te halen valt, ook in de uitvoering."

Vanuit de zaal kwamen er veel vragen. Zo ook of dat sneller werken niet tot meer graafschade zal leiden? Nee, zo verzekerde ook Hans van der Steen van Gebr. Van der Steen Bedrijven, die ook aan de pilot meedoet. Draait het in de pilot niet vooral om kostenreductie en een lagere prijs? "Het gaat om efficiëntie. We hebben bijvoorbeeld het aantal overdrachtsmomenten flink weten te verminderen. Dat scheelt in de kosten, maar zorgt ook voor een betere afstemming waardoor de kans op graafschade juist kleiner wordt", aldus Van der Steen.

Robert Keijzer stemde in en ontkende stellig dat veiligheid daardoor minder aandacht kreeg. Ook Keijzer benadrukte dat echte cultuurverandering vanaf de werkvloer komt. "De medewerkers op de werkvloer zien in de praktijk dat sommige dingen wel twee of drie keer gedaan worden. Zij hebben heel goed door dat het anders kan en hoe ze dat voor elkaar kunnen krijgen." Bekijk hier de presentatie.

Robbert Ephraïm, manager nieuwbouw bij waterbedrijf Evides, belichtte het thema samen met André Hooijmaijers van Baas BV vanuit de nieuwe koers die wordt gevaren met haar solo-contractaannemers. Vanuit gezamenlijke doelstellingen om vanzelfsprekend de contracten te verlengen en continuïteit en waarde voor elkaar te waarborgen, is gebouwd aan effectieve en constructieve samenwerking. "Hoe? Door met elkaar te sturen op nieuw gedrag vanuit positieve coaching, top-down voorbeeldgedrag en het wegnemen van blokkades zoals werkdruk". Hoewel op de goede weg, is het nu zaak dat de veranderingen ook in lagere niveaus van de organisaties worden overgenomen. "We zien daar nog steeds oud gedrag, beperkt overleg en op basis van vooringenomen standpunten", aldus Ephraïm. Bekijk hier de presentatie.

Of nieuw gedrag is aan te leren? Daar ging Brenda Witzier vanuit de Vakgroep verder op in. Cultuurverandering gaat gepaard met veranderend gedrag dat we medewerkers moeten aanleren. Zij benadrukte daarbij het belang van een goed Human Resource Development beleid, dat opleiden en leren koppelt aan organisatiedoelstellingen en past bij het leerproces en de leervoorkeuren van de individuele medewerkers. "Zodra je ophoudt met beter worden, stop je met goed zijn", aldus Witzier. Bekijk hier de presentatie.

Math Wijnen van Enexis, voorzitter van de combi-organisatie Synfra, en Edwin Baeten van Hurkmans en Zn BV en voorzitter van het Synfra Aannemers Collectief, gingen samen in op de belangrijkste pijlers voor samenwerking binnen de Syfra-gebieden. "If you pay peanuts, you get monkeys" aldus Wijnen. Want na drie eerder mislukte aanbestedingen op prijs, is de huidige samenwerking ontstaan vanuit een aanbesteding op EMVI-basis, opgezet vanuit gezamenlijk met de branche geformuleerde uitgangspunten en doelstellingen. "We weten wat elkaar in de samenwerking bindt en spreken elkaar daar op aan" aldus Baeten en voegt daaraan toe dat dit in het verleden niet altijd zo is geweest. Bekijk hier de presentatie.

Tot besluit van de bijeenkomst gaven Frank ten Berge van Reggefiber en Hans van de Donk, Gebr. van de Donk, een inkijk in de ketensamenwerking bij de glasvezelaanleg. "Toen we in 2008 startte met de grootschalige Fiber to the Home (FttH) uitrol, moesten we voor geen naar opeens naar 400.000 woning aansluitingen per jaar" zo vertelde Ten Berge. "Reggefiber is nu teruggegaan naar drie aannemers met wie zij volledig (prijs) transparant en als strategische partners samengewerkt", vulde Hans van de Donk hierop aan. Wat deze samenwerking anders maakt, is dat partijen zich kwetsbaar en transparant naar elkaar durven op te stellen en elkaar leren te vertrouwen. Bekijk hier de presentatie.

Tijdens de afsluitende borrel konden de deelnemers en sprekers met elkaar napraten over de opbrengsten van de bijeenkomst. De Vakgroep bedankt alle aanwezigen voor hun actieve participatie en positieve aandacht die zij met elkaar hebben weten te genereren. Het laat zien dat de ondergrondse infraketen volop in beweging is richting het bereiken van toekomstbestendige relaties en efficiënte samenwerking. De Vakgroep zet deze beweging graag met de ketenpartners voort en zal zich daarvoor blijvend inzetten.

Bron Bouwend Nederland Nieuwsbrief - auteur E.J. (Edgar Joost) van Niekerk

Bijlage:

Klik hier en lees verder.

Overig nieuws

  Gasnetbeheerders beoordelen kwaliteit PE-elektrolas in de sleuf, Stam&Co speelt hierin een rol 12-02-2016
  Stam&Co sponsort sporten voor een goed doel - 19 maart a.s. Medemblik 02-02-2016
  Slimme meter kampt met Millenniumbug 25-01-2016
  Energierapport: Transitie naar duurzaam 25-01-2016
  Breedband Beemster herberekent FTTH-traject 11-01-2016
  DSP informatie- en demonstratiebijeenkomst 27-11-2015
  Stam&Co maakt hun werken en voortgang visueel 23-11-2015
  KLIC-WIN 20-11-2015
  Stam & Co neemt initiatief elektrische rijden 30-10-2015
  Eurofiber breidt datacenter in Utrecht uit 29-10-2015
  Informatie- en demonstratiebijeenkomst Digitale Rotonde - DSP 24-10-2015
  KLIC maakt gebruik van nieuwe achtergrondkaart 23-10-2015
  Alles over KLIC WIN - voorbereidingen op Inspire 22-10-2015
  Reggefiber: aanleg glasvezel Haarlem op schema 20-10-2015
  T-Mobile zakelijk stapt in glasvezel met Eurofiber 15-10-2015
  Rijssen-Holten trekt 2 miljoen uit voor FTTH buitengebied 08-10-2015
  MVO/MVI ontwikkelingen en initiatieven binnen de infrabranche 05-10-2015
  Stam&Co gaat Unit4 online beschikbaar stellen voor al haar medewerkers 18-09-2015
  Nieuwe KLIC app op de markt, het onderzoeken waard 17-09-2015
  Digitale informatie-uitwisseling 11-09-2015
  Enexis digitaliseert lokale elektriciteitsnetten 11-09-2015
  Buitenlanders leveren slimme meters 11-09-2015
  Sanering asbest cement leiding door Stam&Co door inzet van "laagwerker" 07-09-2015
  Ruil netwerken Alliander en Enexis rond 03-09-2015
  De Kop Breed krijgt provinciale lening voor glasvezelnetwerk 20-08-2015
  BOM keurt investeringsaanvraag KempenGlas goed 20-08-2015
  PO-Raad: modern onderwijs geraakt door gebrekkig internet 18-08-2015
  CIF richt zich op FTTH in buitengebieden 17-08-2015
  Geografische voortgang nieuwe waterleiding PWN op Internet - Dietsveld Haarlem 13-07-2015
  Stam&Co levert inpandige netwerken met levenslange garantie 10-07-2015
  Rapport Graafschade in opdracht van Bouwend Nederland Helpdesk WION-Schaden 10-07-2015
  Internetconsultatie Richtlijn kostenreductie breedband gestart 10-07-2015
  Stroombedrijven bouwen eigen CDMA-450 netwerk 09-07-2015
  Google Sidewalk Labs eerste project: gratis WiFi in New York 25-06-2015
  Stam&Co werkt aan D&C opdracht Windpark Barrepolder - Heineken te Zoeterwoude 15-06-2015
  Studie klimaatneutrale wijken 12-06-2015
  Fore Freedom legt open glasvezelnetwerken voor de zakelijke markt aan 09-06-2015
  Nieuwkomer Netrebel introduceert 1 gigabit internet via glasvezel voor 37,50 euro p.m. 08-06-2015
  Aantal graafschades daalt met 11% in 2014 29-05-2015
  Den Haag tekent met Reggefiber voor FTTH in Ypenburg 28-05-2015
  Ziggo groeit naar 44% van breedbandmarkt 28-05-2015
  Cogas biedt overzicht werkzaamheden op online kaart 13-05-2015
  Tweak als operator aan de slag op FTTH in Leeuwarden 12-05-2015
  Eurofiber voor 875 miljoen euro verkocht aan Antin IP 12-05-2015
  Ontwikkelingen digitale informatie-uitwisseling bij Enexis 11-05-2015
  Werken in de Cloud - Microsoft Office 365 01-05-2015
  De prijs van elektriciteit in Nederland zal dalen 01-05-2015
  Google Fi: mobiele connectiviteit van de toekomst? 28-04-2015
  Business Park Rotterdam The Hague Airport krijgt glasvezel 24-04-2015
  Breed Alkmaar-Buiten positief over de aanleg van een FttH glasvezelnetwerk 17-04-2015
  KPN gaat kopernetwerk upgraden 17-04-2015
  Digitale informatie-uitwisseling KLIC-WIN 17-04-2015
  Eurofiber kiest selecte groep aannemers voor de aanleg van glasvezelverbindingen 08-04-2015
  Jacques Kerssens en Tom Roozendaal in Stipelnewz 07-04-2015
  College Giessenlanden steunt alternatief plan glasvezel 03-04-2015
  Uitruil netten Alliander en Enexis in ver gevorderd stadium 02-04-2015
  Eurofiber benoemt Jeanine van der Vlist 01-04-2015
  KPN levert FttH via FryslanRing in delen van Friesland 23-03-2015
  EZ wil stimulans voor breedband in buitengebied 10-03-2015
  Eurofiber zet registratiesysteem voor live monitoring werkzaamheden in 10-03-2015
  KempenGlas: '70% heeft zich ingeschreven' 25-02-2015
  Reggefiber komt met nieuw model FTU 23-02-2015
  Ontwikkeling Digitaal Samenwerking Platform 26-01-2015
  Investeringscijfers 2015 Alliander 26-01-2015
  Huishoudens buitengebied Achterhoek: 500 euro voor glasvezel 26-01-2015
  Grootschalige uitrol slimme meter in 2015 09-01-2015
  Transformatorstation Wieringermeer 09-01-2015
  Groningen brengt breedbandinitiatieven buitengebied in kaart 08-01-2015
  Stam&Co wenst U fijne feestdagen en een gelukkig 2015 24-12-2014
  BreedBand Alkmaar Buiten op zoek naar abonnees 23-12-2014
  Kick-off NEN NTA voor renovatie gietijzeren gasleidingen met de kousmethode 16-12-2014
  Batterij van de toekomst voor lokale opslag duurzame energie 11-12-2014
  Brainstormsessie richtlijn EC61 kostenreductie aanleg breedband 08-12-2014
  Wijk bij Duurstede faciliteert Glasvezel Buitengebied 02-12-2014
  Gelderland en gemeenten starten breedbandbedrijf 02-12-2014
  Kabinet wil EU-bijdrage aan breedband in buitengebied 01-12-2014
  Discussie over breekverboden 01-12-2014
  Wifi in de haven van Hoorn aangelegd door Stam&Co succesvol getest 17-11-2014
  13-11-2014:17.40 uur was bij NPO2 een item over graafschade op TV 13-11-2014
  Kabinet wil netwerk Ziggo/UPC toch openbreken 10-11-2014
  Discussie over breekverboden in het kader van de Rotterdamse Maand van de Ondergrond 08-11-2014
  Ondertekening Enexis solocontracten Noord Nederland 07-11-2014
  Glasvezel in buitengebied door riool aanleggen is mogelijk 06-11-2014
  Schiphol raakt ontheffing voor eigen beheer stroom- en gasnet definitief kwijt 24-10-2014
  Onderzoek KLIC-WIN programma afgerond: eindnotitie beschikbaar 24-10-2014
  Broadband Forum begint met certificering voor G.Fast - 1,1 Gbps up+down over koperkabels 23-10-2014
  FTTH naar alle woningen en bedrijven op Bonaire 14-10-2014
  Mededelingen van Netbeheer Nederland over planning uitrol regelgeving BEI HS-MS 12-10-2014
  Stedin en Liander werken samen aan eigen mobiel netwerk 11-10-2014
  Gelderland en acht gemeenten onderzoeken eigen FttH-netwerk 10-10-2014
  Vast Internet, TV en bellen van Vodafone nu landelijk beschikbaar 06-10-2014
  Fiber lanceert VDSL-pakket Fiber RDY 03-10-2014
  Alliander eerste helft dit jaar meer geïnvesteerd in uitbreiding en vervanging netwerken 03-10-2014
  Energietrends 2014 03-10-2014
  Certificaat Prorail Veiligheidsladder Stam&Co 22-09-2014
  Subsidie voor glasvezelinitiatief Breedband Hollands Kroon 19-09-2014
  Bergen Breedband start vraagbundeling 16-09-2014
  KLIC-WIN (Wion + INspire) ontwikkelingen 05-09-2014
  Samenstelling nieuw bestuur GOA Leidingtechniek 01-09-2014
  Aanleg glasvezel steeds vaker vanuit initiatief stichting - Bernheze bijvoorbeeld 21-08-2014
  Slimme en energiezuinige Openbare Verlichting door inzet sensoren 19-08-2014
  Liander verzorgt webcare slimme meters namens Netbeheer Nederland 04-07-2014
  Laatste ontwikkelingen KLIC-WIN programma 04-07-2014
  KPN gaat nieuwe klanten standaard glasvezel bieden 30-06-2014
  Betrouwbaarheid regionale gasnetten in 2013 23-06-2014
  Per 2015 start grootschalige meteruitrol 19-05-2014
  Ontwikkeling duurzame energie en open data door Liander 09-05-2014
  Het "nieuwe aanleggen" van glasvezelnetten 02-05-2014
  Netbeheer Nederland uniformeert afspraken om graafschade te voorkomen 28-04-2014
  Gasopslag Bergermeer (Alkmaar) in gebruik genomen 28-04-2014
  Aardwarmteproject Agriport 7 Noord-Holland 18-04-2014
  KLIC-WIN ontwikkelingen 18-04-2014
  Reggefiber participeert in verglazing Putten via riool 18-03-2014
  Nooit gedacht, toch gekregen 10-03-2014
  Toekomstvisie op digitale informatie-uitwisseling : Digitale Rotonde 24-02-2014
  Kabelnoord start verglazingsproces 18-02-2014
  Instructiekaart zorgvuldig graven nu ook in het Turks 07-02-2014
  Stam&Co legt hoogwaardige WiFi aan in Hoorn met de producten van Ruckus 31-01-2014
  Bergen Breedband koerst af op glasvezel in de gehele gemeente 23-01-2014
  Joulz nieuw Vakgroeplid Bouwend Nederland 21-01-2014
  Alliander verhoogt in 2014 investeringen in netwerken 21-01-2014
  Wetsvoorstel BRO: gegevens ondergrond centraal opgeslagen en voor iedereen toegankelijk 21-01-2014
  WION - Eis Voorzorgsmaatregel moet duidelijk en ondubbelzinnig 13-01-2014
  Stam&Co wenst u fijne feestdagen en een gelukkig nieuw jaar 23-12-2013
  Intentieverklaring KLIC WIN 06-12-2013
  Herstraattarieven Telecom 2014 06-12-2013
  Rol van Stam&Co bij het opwaarderen elektriciteitsnet Liander in Enkhuizen 04-12-2013
  Bergen Breedband FttH krijgt financiele steun provincie 25-11-2013
  Tele2 NL vergroot de onrust met mobile-only ballon 22-11-2013
  Bezettingsgraad FttH-netwerken neemt in 2014 verder toe 19-11-2013
  Filmploeg KPN maakt bedrijfsfilm samen met Stam&Co 13-11-2013
  Stam&Co heeft niveau 5 van de CO2 prestatieladder behaald 08-11-2013
  Sterke groei FttH, conversie naar activated nog beperkt 07-11-2013
  Sluit elke middelbare school aan op glasvezel 05-11-2013
  ACM biedt ruimte voor lokale energielevering zonder leveringsvergunning 04-11-2013
  Netinvesteringen en hernieuwbare energieproductie leveren werk op 21-10-2013
  Overstapdrempels op FTTH worden aangepakt - EZ 18-10-2013
  Broadband World Forum in de RAI te Amsterdam - 22 t/m 24 oktober met Peter Molengraaf Alliander 15-10-2013
  Klus geslaagd, positieve publiciteit op Twitter! 07-10-2013
  Datacentrum Middenmeer door Microsoft 04-10-2013
  Extra controles bij bedrijven die veel graafschade veroorzaken 25-09-2013
  Prorail - Ondergrondse Infradag 20-09-2013
  Nieuw emailadres voor prijs- en offerteaanvragen : aanvraag@stamenco.nl 19-09-2013
  Netbeheerders starten mijnaansluiting.nl 13-09-2013
  Digitale informatie-uitwisseling netbeheerders en aannemers - BPMN standaard 13-09-2013
  Stam&Co start pilot voor het beschikbaar stellen van routes van geplande nieuwe aanleg 02-09-2013
  Stam&Co neemt met Alliander initiatief in CO2 neutraal project 18-07-2013
  Project Step2work binnen Stam&Co succesvol 12-07-2013
  Stam & Co neemt de activiteiten van Beira Interim Services B.V. over 01-07-2013
  Tablets en apps nemen vogelvlucht 27-06-2013
  Digitale informatieuitwisseling - Bouwend Nederland laat een analyse uitvoeren onder de lidbedrijven 21-06-2013
  HDPE elektrolasmofverbinding 17-06-2013
  Steun van Provincie voor aanleg glasvezel tot in de woning 29-05-2013
  Stam&Co deelgenomen aan NL Doet 2013 18-03-2013
  Digitale rotonde - Eén landelijke intakeportal voor nutsvoorzieningen 12-03-2013
  Aanbestedingswet op 1 april 2013 van kracht 25-02-2013
  Eerste Scholingsdag Ondergrondse Infra een feit 15-02-2013
  Nieuwe website voor informatie over bronbemaling 14-02-2013
  Investeringsoverzicht 2013 van de netbeheerders 08-02-2013
  Erkenning verleend aan Stam&Co Infratechniek - SIKB 7000-7004 : bodemsanering 17-01-2013
  Stam gaat van start met pilot KLIC op tablet computers 30-11-2012
  Glasmonitor 2013: 18% huishouden op glas aangesloten 13-11-2012
  Investeringen in glasvezelnetwerk beschikbaar voor Reggefiber 25-10-2012
  Op weg naar niveau 5 van de CO2 prestatieladder 11-09-2012
  Stam & Co heeft ook camera's hangen in Heerhugowaard 12-06-2012
  Fietsplan 02-04-2012
  Stroom- en gasnet op de schop 14-02-2012
  5 jarig glasvezelproject 13-12-2011
  Prestatiecontract voor 5 jaar saneren gas en elektra 14-10-2011